ABD Yüksek Mahkemesi, Okul Kabulünde Irk İddialarını İnceleyecek

ABD Yüksek Mahkemesi, Maryland eyaletindeki seçici ortaokulların öğrenci kabul politikalarında ırkın rolünü ele alan bir davayı görüşmeyi kabul etti. Bir grup veli, Montgomery County'deki “magnet” (özel yetenek) okullarının mevcut kabul sisteminin Asyalı öğrencilere karşı ayrımcılık yaparak Siyah ve Latin kökenli öğrencileri kayırdığını iddia ediyor.

Mahkeme, veli grubunun ayrımcılık iddialarını destekleyecek yeterli kanıt olup olmadığını değerlendirecek. Alt mahkemeler daha önce bu davayı reddetmişti, çünkü Asyalı-Amerikalı öğrencilerin bu okullardaki temsil oranının başvuran öğrenciler arasındaki oranla karşılaştırıldığında düşük olmadığı belirtilmişti.

Öne çıkanlar

• ABD Yüksek Mahkemesi, Maryland'deki dört özel yetenek ortaokulunun kabul politikalarındaki ırk iddialarını inceleyecek.
• Veli grubu, mevcut sistemin Asyalı öğrencileri dezavantajlı duruma düşürürken Siyah ve Latin öğrencileri desteklediğini iddia ediyor.
• Alt mahkemeler davayı reddetmişti, çünkü Asyalı-Amerikalı öğrencilerin kabul oranlarının başvuru oranlarını aştığı belirtilmişti.
• Dava, 2021-2022 eğitim yılında COVID-19 pandemisi sırasında uygulamaya konulan bir seçim sürecini hedef alıyor.
• Yüksek Mahkeme'nin önümüzdeki aylarda argümanları dinlemesi ve Haziran ayına kadar karar vermesi bekleniyor.

Ayrıntılar

Montgomery County okul bölgesinin tartışmalı seçim süreci, 2021-2022 eğitim yılında COVID-19 pandemisi sırasında uygulamaya konuldu. Bu sistem, tüm öğrencileri akademik potansiyellerine göre tarıyor ve ardından bir piyango (kura) ile bu havuzdaki öğrencileri özel yetenek okullarına veya yerel okullara yerleştiriyor. Dava, tarama sürecinin "yüksek performanslı, düşük yoksulluk oranına sahip ilkokullarda" yoğunlaşan Asyalı-Amerikalı öğrencilerin piyango havuzuna girmesini zorlaştırdığını iddia ediyor.

Süreç, bir öğrencinin test puanlarını, benzer gelir düzeyine sahip diğer öğrencilerin puanlarıyla karşılaştırarak performansını sıralıyor. Veli grubu, Yüksek Mahkeme'ye yaptıkları başvuruda, "Başvuru havuzu kıyaslaması altında, hükümet belirli ırksal hedefler belirleyebilir, bunlara ulaşabilir ve süreçte açıkça ırktan bahsetmediği sürece ayrımcı niyetin sorgulanmasından kaçınabilir" ifadelerini kullandı.

ABD Bölge Yargıcı Paula Xinis, davayı 2022'de reddetmişti. Yargıç Xinis, kabul edilen Asyalı-Amerikalı öğrencilerin yüzdesinin, bu okullara başvuran tüm Asyalı-Amerikalıların yüzdesini aştığını belirtmişti. Ayrıca, piyango politikasının ayrımcı bir niyetle uygulandığına dair kanıt bulunmadığını da ifade etmişti. Okul sistemi ise, "Pandemi Planı" olarak adlandırılan yeni kabul politikasının ırk-nötr olduğunu savunuyor.

Neden önemli?

Bu dava, ABD'deki eğitimde ırkın rolü ve pozitif ayrımcılık (affirmative action) tartışmaları açısından büyük önem taşıyor. Yüksek Mahkeme'nin vereceği karar, okulların öğrenci kabul süreçlerinde ırkı ne ölçüde göz önünde bulundurabileceğine dair emsal teşkil edebilir ve gelecekteki eğitim politikalarını etkileyebilir. Özellikle ırk-nötr olduğu iddia edilen politikaların, belirli grupları orantısız şekilde etkileyip etkilemediği konusunda önemli bir hukuki yorum getirecektir.