Fas'ın Adalet ve Kalkınma Partisi (PJD), 2021'deki Büyük Yenilgisinin Ardından Yeniden Yapılanıyor

Fas'ın İslami referanslı Adalet ve Kalkınma Partisi (PJD), 2021 genel seçimlerinde yaşadığı ağır yenilginin ardından eski başbakan Abdelilah Benkirane liderliğinde yeniden yapılanma sürecine girdi. Parti, bir zamanlar Fas siyasetinin önde gelen gücüydü ancak 2021'de parlamentodaki sandalyelerinin büyük çoğunluğunu kaybetti.

PJD, halkın güvenini tazelemek ve siyasi etkisini yeniden kazanmak için kapsamlı bir program ve iç reformlarla sahaya dönmeyi hedefliyor. Bu süreçte, Benkirane'nin kişisel popülaritesinin partinin toparlanmasına ne ölçüde katkı sağlayacağı merak konusu.

Öne çıkanlar

• 2021'deki Büyük Kayıp: PJD, 2021 seçimlerinde 125 sandalyeden sadece 13'e düşerek büyük bir hezimet yaşadı.
• Benkirane'nin Dönüşü: Partinin eski lideri ve eski Başbakan Abdelilah Benkirane, partinin yeniden yapılanma sürecine liderlik ediyor.
• Kapsamlı Program: PJD'nin 2026 programı, kimlik, aile, siyasi reform, kamu hizmetleri, ekonomi ve dış politika dahil beş ana alanda 467 tedbir içeriyor.
• İç Eleştiri ve Yeniden Yapılanma: Parti, 2021 yenilgisinin ardından iç organizasyonunu gözden geçirdi ve hükümetteki dönemini eleştirel bir şekilde değerlendirdi.
• İsrail ile Normalleşmeye Muhalefet: PJD, Fas'ın İsrail ile diplomatik ilişkileri normalleştirmesine karşı çıkmaya devam ediyor, ancak bu karar PJD hükümetteyken alınmıştı.

Ayrıntılar

PJD, 2011 reformları sonrası Fas siyasetinde önemli bir güç haline gelmişti. 2011 seçimlerinde 107 sandalye kazanarak iktidara gelmiş, 2016'da ise sandalye sayısını 125'e çıkarmıştı. Ancak 2021 seçimlerinde, Ulusal Bağımsızlar Birliği (RNI) büyük bir zafer kazanırken PJD beklenmedik bir düşüş yaşadı.

Partinin yeniden yapılanma stratejisinin merkezinde, güçlü bir siyasi marka olarak görülen Abdelilah Benkirane yer alıyor. Al Jazeera Studies tarafından yapılan bir analiz, Benkirane'nin uzun kamusal kariyeri, medya varlığı ve doğrudan iletişim tarzının partiye seçim sermayesi sağlayabileceğini belirtiyor. PJD'nin gençlik kolları da gençlerin sadece seçim dönemlerinde değil, sürekli olarak siyasi hayata katılımını sağlamanın önemini vurguluyor.

PJD'nin 2026 programı, yolsuzlukla mücadele, kamu hizmetlerinin iyileştirilmesi, istihdam ve ekonomik egemenlik gibi pratik konulara odaklanıyor. Parti yetkilileri, programın çalışmalar, istişare toplantıları ve çevrimiçi platformlar aracılığıyla geliştirildiğini belirtiyor. Partinin 2021 yenilgisinden çıkardığı derslerden biri, iç örgütlenmeyi güçlendirmek ve hükümetteki dönemini daha eleştirel bir şekilde değerlendirmek oldu.

Neden önemli?

PJD'nin yeniden toparlanma çabaları, Fas siyasetinin geleceği açısından büyük önem taşıyor. Partinin, monarşinin stratejik devlet kararlarındaki merkezi rolünü kabul ederken, İsrail ile normalleşme gibi konulardaki muhalif duruşunu nasıl dengeleyeceği merak konusu. PJD'nin, geçmişteki “hayaletler ve timsahlar” metaforuyla ifade ettiği güçlü veya gizli çıkarların, gelecekteki bir PJD hükümetini ne ölçüde etkileyeceği de önemli bir soru işareti olarak duruyor. Partinin hedefi sadece kaybettiği sandalyeleri geri kazanmak değil, aynı zamanda on yıllık hükümet deneyiminden ne öğrendiğini ve siyasi çöküşün maliyetlerinden nasıl kaçınacağını göstermektir.