İşgal Altındaki Filistin Topraklarında İsrail Yerleşimleri Hızla Yayılıyor

İşgal altındaki Batı Şeria ve Doğu Kudüs'te, uluslararası hukuka aykırı olarak inşa edilen 500'den fazla yerleşim birimi ve yerleşim noktasında yaklaşık 750.000 İsrailli yerleşimci yaşıyor. Bu yerleşimler, 1967'deki işgalden bu yana hızla genişlemiş ve Filistin topraklarını parçalayarak Filistinlilerin hareketini kısıtlamıştır. Bölgedeki yerleşimci saldırıları da rekor seviyelere ulaşmış durumda.

Öne çıkanlar

• İşgal altındaki Batı Şeria ve Doğu Kudüs'te 163 resmi yasa dışı yerleşim birimi ve 400'den fazla yasa dışı yerleşim noktası bulunuyor.
• Bu yerleşimlerde yaşayan İsrailli yerleşimci sayısı 750.000'e yaklaştı; bu, İsrail'in Yahudi nüfusunun yaklaşık yüzde 10'unu oluşturuyor.
• 2025 yılında mevcut yerleşimlerde 28.000'e yakın yeni konut birimi planlandı.
• 2025'te yerleşimcilerin neden olduğu 1.836 saldırı kaydedildi; bu, 2022'deki 852 saldırının iki katından fazla.
• İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, uluslararası baskılar nedeniyle onlarca yıldır dondurulmuş olan E1 yerleşim projesinde 3.000'den fazla konutun onaylandığını duyurdu.

Ayrıntılar

İsrail yerleşimleri, uluslararası hukuka göre yasa dışı kabul edilmektedir çünkü Dördüncü Cenevre Sözleşmesi, işgalci bir gücün kendi nüfusunu işgal ettiği bölgeye transfer etmesini yasaklamaktadır. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi ve Uluslararası Adalet Divanı gibi kurumlar bu pozisyonu teyit etmiştir. Ancak İsrail yasalarına göre bu yerleşimler, hükümet onayıyla planlanmakta, finanse edilmekte ve inşa edilmektedir.

Yerleşimcilerin bir kısmı ekonomik nedenlerle (daha ucuz konut, sübvansiyonlu ipotekler), diğer bir kısmı ise dini-milliyetçi inançlarla (toprakların kendilerine Tanrı tarafından vaat edildiğine inanarak) bölgeye yerleşmektedir. Özellikle "tepe gençliği" olarak bilinen grup, yerleşim noktaları kurmak ve Filistin topluluklarına saldırmakla tanınıyor. Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA) verilerine göre, yerleşimci saldırıları, özellikle 7 Ekim 2023'ten sonra keskin bir artış göstermiştir.

Bu yerleşimler, kendi belediyeleri, okulları, alışveriş merkezleri ve hastaneleri olan büyük şehirler haline gelmiştir. Modi'in Illit, 89.301 sakiniyle en büyük yerleşim birimidir. Yerleşimler, Filistin topraklarını bölen ve Filistinlilerin hareketini kısıtlayan, yerleşimcilere özel yollar ağıyla birbirine bağlanmıştır. Kudüs'ün doğusundaki E1 bölgesi, Maale Adumim yerleşiminin genişletilmesi planıyla Doğu Kudüs'ü Batı Şeria'nın geri kalanından ayıracak ve Filistin toprak bütünlüğünü daha da parçalayacaktır.

Neden önemli?

Bu yerleşimlerin yayılması ve beraberindeki yerleşimci şiddeti, iki devletli çözüm olasılığını ciddi şekilde baltalamaktadır. Uluslararası hukuka aykırı bu genişleme, Filistinlilerin yaşam alanlarını daraltmakta, hareket özgürlüklerini kısıtlamakta ve bölgedeki gerilimi artırmaktadır. Yerleşimlerin devam eden büyümesi, kalıcı bir barış anlaşmasına ulaşılmasını giderek daha zor hale getirmektedir.