İsrailli Haham Dov Lando'dan Siyonizm'e Sert Eleştiri

İsrail'in önde gelen ultra-Ortodoks hahamlarından Dov Lando, Siyonizm ideolojisini "felaket" olarak nitelendiren açıklamalarıyla ülkede büyük yankı uyandırdı. Başbakan Binyamin Netanyahu'nun koalisyonunda yer alan bir partinin ruhani lideri olan 96 yaşındaki hahamın, Yahudi halkının devletsiz daha iyi durumda olabileceğini belirtmesi, yaklaşan seçimler öncesinde siyasi arenada gerilimi tırmandırdı.

Öne çıkanlar

• Haham Dov Lando, Siyonizm'in Yahudi halkına "felaketler" getirdiğini ve Arapların Yahudilerden nefret etmesine neden olduğunu iddia etti.
• Lando, uluslararası veya Filistin yönetiminin Yahudiler için "en iyi durum" olabileceğini öne sürdü.
• Dindar Siyonizm'e bağlı askerleri eleştirerek, "rabbilerinin kendilerine çarpık bir Tevrat öğrettiği için öldürüldüklerini" söyledi.
• Seküler İsraillileri "Yahudilikle hiçbir bağlantısı olmayan", "dinden dönme ve sapkınlık devleti" kuran kişiler olarak tanımladı.
• Açıklamalar, İsrail'deki birçok siyasetçi tarafından "anti-Siyonist" ve "utanç verici" olarak nitelendirildi.

Ayrıntılar

Polonya doğumlu ve Litvanya tarzı ultra-Ortodoks geleneğinde yetişmiş olan Dov Lando, Bnei Brak şehrinde bir yeşiva (geleneksel Yahudi akademisi) yönetiyor. Kendisi, ultra-Ortodoks topluluğa dini rehberlik sunan Moetzes Gedolei HaTorah (Tevrat'ın Büyükleri Konseyi) üyesi ve Degel HaTorah partisinin ruhani lideridir. Bu parti, Başbakan Netanyahu'nun koalisyonunda yer alan Birleşik Tevrat Yahudiliği (UTJ) ittifakının bir parçasıdır.

İsrail medyasında yayınlanan bir videoda Lando'nun, Siyonizm'i, askeri hizmeti ve seküler İsraillileri sert bir dille eleştirdiği görülüyor. Lando, "Araplarla devletsiz iyi yaşamak mümkün" diyerek, birçok askeri operasyonun "can kurtarmak için değil, devletin şerefi için" yapıldığını savundu. Bu açıklamalar, Netanyahu'ya meydan okuyan muhalefet ittifakındaki tüm önemli isimler de dahil olmak üzere çok sayıda İsrailli siyasetçiden sert tepki aldı.

Neden önemli?

Lando'nun açıklamaları, İsrail'de büyüyen ultra-Ortodoks toplumunun, özellikle askeri hizmet konusundaki rolünün büyük bir mesele olduğu kritik yasama seçimleri öncesinde geldi. Ultra-Ortodoks partilerin siyasi hizalanması, bir sonraki hükümetin oluşumunda belirleyici olabilir. Netanyahu'nun, Lando'nun partisinin de içinde bulunduğu UTJ ile bağlarını koparması, iktidar koalisyonu için büyük bir siyasi maliyet yaratacaktır, zira UTJ'nin parlamentoda 8 sandalye kazanması bekleniyor.