Mısır Cumhurbaşkanı Sisi'nin Görevi Bırakma Kararı Askeri Yönetimin Devamına İşaret Edebilir

Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi, üçüncü başkanlık döneminin Nisan 2030'da sona ermesinin ardından görevden ayrılacağını duyurarak gözlemcileri şaşırttı. Sisi'nin anayasayı değiştirerek dördüncü bir dönem veya süresiz görevde kalacağı yaygın olarak düşünülüyordu. Ancak Sisi, Mısır Askeri Akademisi'ndeki bir mezuniyet töreninde yaptığı konuşmada, ayrılığının kesin olduğunu ve anayasaya "kimsenin müdahale etmeyeceğini" vurguladı.

Öne çıkanlar

• Abdulfettah es-Sisi'nin 2030'da görevi bırakma kararı, Mısır'da askeri ağırlıklı siyasi sistemin devamlılığını sağlamayı amaçlayabilir.
• Sisi'nin bu kararı, ekonomik sorunlar ve halkın artan memnuniyetsizliği karşısında olası bir askeri müdahaleyi önleme girişimi olarak da yorumlanıyor.
• Mısır ordusu, anayasanın 200. maddesi ve 234. maddesi ile siyasi yaşam üzerinde önemli bir kontrole sahip.
• Sisi, gelecekteki liderlerin Mısır Askeri Akademisi'nde özel eğitimlerden geçmesini önererek ordunun siyaset üzerindeki etkisini pekiştirmeyi hedefliyor.

Ayrıntılar

Sisi'nin görevden ayrılma kararı, otoriter bir lider için riskli bir adım olarak görülüyor. Zira 2030'da görevi bırakması, gelecekteki bir hükümetin onu ülkenin sorunları için günah keçisi yapma veya başkanlığı sırasındaki iddia edilen suçlardan sorumlu tutma olasılığını doğurabilir. Sisi, 2013'te Mısır'ın ilk demokratik olarak seçilmiş cumhurbaşkanı Muhammed Mursi'ye karşı bir darbe düzenlemişti. Bu darbe, kitlesel katliamlar ve on binlerce siyasetçi, aktivist ve gazetecinin hapsedilmesiyle sonuçlanmıştı.

Ekonomik performansı da eleştirilerin hedefi olan Sisi hükümeti, yolsuzluk, kötü maliye politikası ve gösterişli projelere yapılan aşırı harcamalarla suçlanıyor. Mısır'ın borcu gayri safi yurt içi hasılasının (GSYİH) %81'ine ulaşmış durumda. Faiz ödemeleri tek başına sağlık, eğitim, maaş ve sübvansiyonlara yapılan toplam harcamayı aşıyor. Öte yandan, Mısır lirası 2014'ten bu yana ABD doları karşısında değerinin %80'inden fazlasını kaybetti ve kümülatif enflasyon %460'ı aştı.

Sisi'nin görevden ayrılma planının arkasında yatan en olası nedenlerden biri, başkanlıktan ayrılırken Mısır'ın askeri egemen siyasi sisteminin kendi ayrılığından sonra da devam etmesini sağlamak. Sisi, duyurusu sırasında anayasanın silahlı kuvvetlere Mısır siyasetinde olağanüstü bir rol veren 200. maddesini vurguladı. Bu madde, ordunun ülkenin "demokrasisini" ve Mısır halkının "kazançlarını, haklarını ve özgürlüklerini" korumaktan sorumlu olduğunu belirtiyor. Sisi'nin, gelecekteki cumhurbaşkanının seçimi için Mısır Askeri Akademisi'nde özel eğitimlerden geçecek yüzlerce yüksek eğitimli Mısırlıdan oluşan bir komite kurulması önerisi de ordunun etkisini sürdürme amacını taşıyor.

Neden önemli?

Sisi'nin bu hamlesi, Mısır'da askeri yönetimin gelecekteki yapısını şekillendirebilir. Halkın giderek artan hayal kırıklığına ve eleştirilerine rağmen, ordu tarafından yönetilen bir siyasi sürecin halkın iradesini etkili bir şekilde ortadan kaldırması, ülkenin siyasi istikrarı ve demokratikleşme beklentileri açısından önemli sonuçlar doğurabilir. Bu durum, Mısır'ın bölgesel ve uluslararası konumunu da etkileyebilir.