Uluslararası Af Örgütü: BM ve Güney Sudan Abiemnom katliamını önleyemedi

Uluslararası Af Örgütü'nün yeni raporuna göre, Birleşmiş Milletler (BM) barış güçleri ve Güney Sudan yetkilileri, Mart ayında Abiemnom köyüne düzenlenen ve 200'den fazla kişinin hayatını kaybettiği saldırı öncesindeki uyarıları göz ardı etti. Raporda, BM Güney Sudan Misyonu'nun (UNMISS) saldırı olasılığını bildiği ancak yeterli önlem almadığı belirtildi.

Öne çıkanlar

• Uluslararası Af Örgütü, BM ve Güney Sudan hükümetinin saldırıyı önlemek için yeterli bilgi ve zamana sahip olduğunu ancak daha güçlü adımlar atmadığını iddia etti.
• Saldırıda 200'den fazla kişi hayatını kaybetti; ölenler arasında 130 kasaba sakini, 76 güvenlik personeli ve 7 yabancı uyruklu kişi bulunuyor.
• Uydu görüntüleri, 230'dan fazla yapının yakıldığını ve kurbanların çoğunun iki toplu mezara gömüldüğünü gösteriyor.
• UNMISS, kısıtlı kaynaklarla hareket ettiğini ve yerel orduya takviye göndermesi için defalarca çağrıda bulunduğunu belirtti.
• Rapor, Nisan 2025'teki benzer bir saldırıya rağmen neden daha erken önlem alınmadığını sorguluyor.

Ayrıntılar

Uluslararası Af Örgütü'nün Perşembe günü yayımladığı rapora göre, Sudan sınırına yakın Abiemnom'daki bir köye yönelik saldırının muhtemel olduğu biliniyordu. Ancak BM misyonu, yaklaşık 36 barış gücünü takviye etmek için 3 Mart'taki saldırı sonrasına kadar beklemişti. Örgütün Doğu ve Güney Afrika Direktörü Tigere Chagutah, "Hem hükümetin hem de UNMISS'in daha etkili önleyici eylemde bulunmak için yeterli bilgi ve zamanı vardı. Daha güçlü eylemde bulunmamaları canlara mal oldu" dedi.

Raporda, komşu Mayom Bölgesi'nden 1.000 ila 1.500 silahlı kişinin Abiemnom sakinlerini vurduğu, evleri yaktığı ve hastanenin bir kısmını yağmaladığı belirtildi. UNMISS sözcüsü Priyanka Chowdhury ise, misyonun bütçe kesintileriyle karşı karşıya olduğunu ve 2.500 kişiyi korumak için elinden geleni yaptığını ifade etti. Chowdhury, misyonun erken uyarılar sonrasında ulusal ordudan daha fazla güç göndermesini defalarca istediğini de ekledi.

BM Güvenlik Konseyi (BMGK), Nisan ayında UNMISS'in görev süresini yenilemiş ancak yetkili asker tavanını 17.000'den 12.000'e düşürmüştü. Sivillerin korunması, misyonun temel görevlerinden biri olarak kabul ediliyor. Güney Sudan'da önümüzdeki ay yapılması planlanan seçimler öncesinde, Uluslararası Af Örgütü, katliamlarla ilgili bağımsız bir soruşturma ve barış güçlerinin müdahalesinin ayrı bir incelemesini talep etti.

Neden önemli?

Bu rapor, Güney Sudan'da yaklaşan seçimler öncesinde kırılgan barışın bozulabileceği endişelerini artırıyor. Sivillerin korunmasıyla görevli uluslararası bir misyonun ve yerel yetkililerin, bilinen bir tehdide karşı yeterli önlem alamaması, bölgedeki güvenlik boşluklarını ve insan hakları ihlallerinin ciddiyetini gözler önüne seriyor. Rapor, benzer trajedilerin tekrarlanmaması için hesap verebilirliğin ve bağımsız soruşturmaların önemini vurguluyor.