ABD Askerleri Irak'tan Çekiliyor: Bağdat Egemenlik İlan Etti, Milisler Sorun Olmaya Devam Ediyor

Amerika Birleşik Devletleri, 12 yıl süren IŞİD karşıtı "Doğal Kararlılık Operasyonu" (Operation Inherent Resolve) misyonunu tamamlayarak Irak'tan askeri güçlerini çekti. Irak Başbakanı Ali el-Zaidi, 30 Eylül 2026'yı yabancı askeri varlığın sona erdiği ve ülkenin tam egemenliğe kavuştuğu yeni bir dönemin başlangıcı olarak ilan etti. Bu gelişme, Irak'ta dört günlük resmi tatille "Bağımsızlık Günü" olarak kutlanacak.

Öne çıkanlar

• ABD, 2003'teki işgalin ardından 2011'de çekilmiş, 2014'te IŞİD'le mücadele için geri dönmüştü. Bu son çekilme, ABD'nin Irak'taki 20 yılı aşkın askeri varlığını sonlandırıyor.
• Irak hükümeti başlangıçta ABD çekilmesini milislerin silahsızlandırılmasına bağlamıştı, ancak bu süre 30 Haziran 2027'ye kadar uzatıldı.
• Bazı güçlü silahlı gruplar, özellikle Kata'ib Hizbullah gibi İran destekli milisler, silahsızlanma planına uymaya hazır görünmüyor.
• ABD'nin çekilmesi, Irak'ın Kürt bölgesindeki Erbil'den hava savunma sistemlerinin de kaldırılmasını içeriyor; bu durum, bölgenin İran'dan gelebilecek saldırılara karşı daha savunmasız kalabileceği endişesini doğuruyor.
• ABD-Irak ilişkileri güvenlik odaklı olmaktan çıkıp ekonomik işbirliğine doğru kayabilir.

Ayrıntılar

ABD'nin çekilmesiyle birlikte Irak'ta kalan 2.500 askerin tamamı ülkeyi terk etti. Bu karar, 2024'te Bağdat ve Washington arasında varılan bir anlaşmanın sonucuydu. Irak Başbakanı Ali el-Zaidi, ABD'nin Irak'ı İran'a çok yakın görmesinden endişe duyduğunu belirtti. Bu durum, ABD ve İsrail'in İran ile savaş halinde olduğu bir dönemde Bağdat'ın ABD ile müttefik kalma isteğini vurguluyor.

Milislerin silahsızlandırılması, Irak'ın iç güvenliği için kritik bir konu. Başbakan el-Zaidi, silahlı grupların saldırılardan kaçınması karşılığında ABD güçlerinin onları hedef almayacağına dair güvenceler içeren yeni bir plan açıkladı. Ancak uzmanlar, Irak'ın siyasi yapısının parçalı olması nedeniyle bu planın uygulanmasının zor olacağını belirtiyor. Chatham House'tan Renad Mansour, birçok siyasi hareketin silahlı örgütlerle bağlantılı olduğunu ve güvenlik sektöründe yakın zamanda bir devrim beklemediğini ifade etti.

Kürt bölgesel hükümeti Başbakanı Mesrur Barzani, ABD güçlerinin çekilmesinin ardından Bağdat'tan füze ve dron saldırılarına karşı koruma talep etti. Şubat ayında başlayan ABD-İsrail-İran gerilimi sonrası, İran destekli Iraklı grupların Erbil'deki ABD bağlantılı hedeflere yönelik saldırıları artış gösterdi. Ayrıca, İran'ın Irak'taki İranlı Kürt muhalif gruplara ait altyapıya yönelik saldırıları da sıklaştı.

Neden önemli?

ABD'nin Irak'tan çekilmesi, ülkenin egemenliğini pekiştirirken, aynı zamanda milislerin kontrolü ve bölgesel güvenlik dinamikleri açısından önemli zorluklar yaratıyor. Özellikle Hristiyanlar, Ezidiler ve Kürt topluluklar gibi savunmasız azınlıklar, yabancı askeri varlığın sağladığı tamponun kalkmasıyla daha fazla risk altında kalabilirler. Bu durum, Irak'ın gelecekteki istikrarı ve bölgesel dengeler açısından kritik sonuçlar doğurabilir.