Azerbaycan'da Başörtüsü Tartışması Okullarda Protestolara ve Tutuklamalara Yol Açtı

Azerbaycan'da kamu okullarında başörtüsü takılmasına getirilen kısıtlamalar, ülke genelinde tartışmalara yol açtı. Yüzde 90'ından fazlası Müslüman olan ülkede, bu yeni kurallar öğretmenlerin işlerini kaybetme korkusuyla karşı karşıya kalmasına ve öğrencilerin okullardan uzaklaştırılmasına neden oluyor. Başkent Bakü'de birçok öğretmen ve öğrencinin okula girişi engellenirken, İçişleri Bakanlığı 37 kişinin kamu düzenini bozmaktan gözaltına alındığını duyurdu.

Öne çıkanlar

• Azerbaycan'da yeni kurallar, okullarda laiklik ilkesini ihlal eden kıyafetleri yasaklayarak başörtüsü takan öğrencileri ve öğretmenleri etkiliyor.
• Bakü'de okula başörtüsüyle girmeye çalışan öğretmenler ve öğrenciler engellendi; 37 kişi protestolar sırasında gözaltına alındı.
• Kafkas Müslümanları Kurulu Başkanı Şeyhülislam Allahşükür Paşazade, başörtüsünün "önemli bir dini yükümlülük" olduğunu belirtirken, devlet kararlarına karşı çıkılmaması gerektiğini vurguladı.
• Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın danışmanı Oktay Saral, Azerbaycan'ın bu adımını "kabul edilemez" olarak nitelendirerek tepki gösterdi.
• Azerbaycan iktidar partisi Yeni Azerbaycan Partisi (YAP), Saral'ın yorumlarının iki ülke arasındaki bağlara zarar verebileceğini belirterek eleştirdi.

Ayrıntılar

Geçtiğimiz ay yürürlüğe giren yeni düzenlemeler, doğrudan başörtüsünü hedef almasa da, eğitimde laiklik ilkesine aykırı kıyafetleri yasaklıyor. Bu durum, 23 yıllık deneyime sahip İngilizce öğretmeni Gülşen Aliyeva gibi birçok kişiyi etkiledi. Aliyeva, başörtüsüyle okula alınmadığını ve kızının da okula girişinin engellendiğini belirtti. Azerbaycan İş Kanunu'nun ayrımcılığı yasakladığını savunan Aliyeva, mesleğini dini inançlarının engellenmeden sürdürmek istediğini ifade etti.

Tartışma, Azerbaycan'ın uluslararası arenadaki en yakın ilişkilerinden biri olan Türkiye ile de gerilime neden oldu. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın danışmanı Oktay Saral, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, "İnancı gereği başını örten bir öğrenciyi okul kapısında bırakmak hangi vicdana, hangi adalet anlayışına sığar?" diyerek Azerbaycan'ın uygulamasını eleştirdi. Buna karşılık, Azerbaycan iktidar partisi Yeni Azerbaycan Partisi (YAP), Saral'ın "sorumsuz" yorumlarının müttefikler arasındaki ilişkilere zarar verme riski taşıdığını belirtti.

Azerbaycan Milli Meclisi İnsan Hakları Komitesi Başkanı Zahid Oruj ise uygulamanın dini ayrımcılık veya ifade özgürlüğüne saldırı olmadığını savundu. Oruj, "Okul dışında başörtüsü takmaya yasak yok ve asıl amaç eğitim ortamında tek tip kuralları sürdürmektir" dedi. Azerbaycan Anayasası'nda laik devlet ilkesi ve din ile devletin ayrılığı yer alırken, aynı zamanda vicdan özgürlüğü de güvence altına alınıyor. Bu durum, devletin kamusal okullardaki kıyafet düzenlemelerinde bu ilkeleri nasıl uzlaştıracağı konusunda soruları beraberinde getiriyor.

Neden önemli?

Bu tartışma, Azerbaycan'ın laiklik ilkesi ile vatandaşlarının dini özgürlükleri arasındaki hassas dengeyi yansıtıyor. Okullardaki kısıtlamalar, hem bireysel haklar hem de devletin eğitim politikaları hakkında önemli soruları gündeme getiriyor. Aynı zamanda, Türkiye gibi yakın müttefiklerle ilişkiler üzerinde de potansiyel bir etki yaratması, konunun bölgesel önemini artırıyor.