Bangladeş'te Kızamık Salgını: 1000'den Fazla Can Kaybı, Aşı Çabalarına Rağmen Artış Sürüyor
Bangladeş'te Mart ayından bu yana kızamık salgını nedeniyle 1000'den fazla kişi hayatını kaybetti, acil aşı kampanyalarına rağmen vakalar artmaya devam ediyor.
Bangladeş, bu yıl Mart ayından bu yana 1000'den fazla kişinin ölümüne neden olan ciddi bir kızamık salgınıyla mücadele ediyor. Ülke genelinde yaklaşık 20 milyon doz aşı uygulanmasına rağmen, halk sağlığı uzmanları salgının kontrol altına alınmasında zorluklar yaşandığını belirtiyor. Uzmanlar, geçmişteki aşılama eksiklikleri ve hedef kitle tahminlerindeki hataların mevcut durumu kötüleştirdiğini ifade ediyor.
Öne çıkanlar
- Mart ayından bu yana kızamık nedeniyle 1009 ölüm kaydedildi; bunların 100'ü laboratuvar onaylı, 909'u ise şüpheli kızamık vakaları.
- Acil aşılama kampanyasında 19.75 milyon çocuk aşılandı, ancak bu sayı bile salgını durdurmaya yetmedi.
- Uzmanlar, aşılama hedeflerinin düşük belirlendiğini ve ulusal ortalamaların yerel boşlukları gizlediğini belirtiyor.
- Ölümlerin büyük çoğunluğu, %86'sı 15 aydan küçük bebeklerde ve %83'ü hiç aşı olmamış kişilerde görüldü.
- COVID-19 pandemisi sırasındaki aksaklıklar ve aşı tereddütü, aşılama oranlarındaki düşüşe katkıda bulundu.
Ayrıntılar
Bangladeş, yaklaşık 178 milyon nüfusuyla kızamığı ortadan kaldırmaya çalışırken, yıllar süren aşılama kapsamındaki düşüşler nedeniyle savunmasız hale geldi. 2019'da yüzde 88.6 olan ilk doz kızamık-kızamıkçık aşısı kapsamı 2023'te yüzde 86'ya gerilerken, ikinci doz kapsamı ise yüzde 89'dan yüzde 80.7'ye düştü. Rutin aşılama programları COVID-19 salgını sırasında aksadı ve yanlış bilgiler ile aşı tereddütü de çocukların aşılanmasını engelledi.
Ülke, Aralık 2020 ile Ocak 2021 arasındaki son ulusal ek kızamık-kızamıkçık kampanyasından bu yana geniş çaplı bir kampanya yürütmemişti. Bu durum, kızamık bulaşmasını durdurmak için gerekli olan yaklaşık yüzde 95'lik aşılama seviyesinin altında kalınmasına neden oldu. Temmuz 2024'teki siyasi çalkantılar ve hükümet değişikliği de aşı tedarikinde gecikmelere yol açarak 2024 ve 2025'te aşı kıtlığına neden oldu.
Dhaka'daki Bulaşıcı Hastalıklar Hastanesi'nden (IDH) Dr. Shrebash Paul, hastaneye yatırılan kızamık hastalarının çoğunun aşısız olduğunu belirtiyor. Hastane verilerine göre, ölen 57 kişinin 47'si (%83) hiç kızamık aşısı olmamıştı ve ölümlerin %86'sı 15 aydan küçük bebeklerde yoğunlaştı. Zatürre, belgelenen ölümlerin 50'sinde (%88) önde gelen komplikasyon olarak kaydedildi.
Neden önemli?
Bu salgın, ulusal aşılama oranlarının tek başına yeterli olmadığını ve toplumlar arasında eşit kapsamın sağlanmasının kritik olduğunu gösteriyor. Uzmanlar, virüsün dolaşımını sürdürmesini engellemek için ulaşılması zor ve hareketli nüfuslar da dahil olmak üzere her toplulukta en az yüzde 95'lik bir aşılama oranının korunması gerektiğini vurguluyor. Ayrıca, aşılama hedeflerinin doğru nüfus tahminlerine dayanması ve yerel boşlukların belirlenerek hedefe yönelik aşılama stratejilerinin uygulanması büyük önem taşıyor.