Etiyopya'da Yeni Bir İç Savaş Endişesi: Tigray'da Çatışmalar Şiddetlendi

Etiyopya'nın kuzeyindeki Tigray bölgesinde federal ordu ile Tigray güçleri arasında şiddetli çatışmalar yeniden başladı. Bu durum, 2022'de yıkıcı bir iki yıllık savaşı sona erdiren barış anlaşmasının bozulabileceği yönündeki korkuları artırdı. Gerilim, Etiyopya genelinden yedi silahlı grubun Başbakan Abiy Ahmed hükümetini devirmeyi amaçlayan yeni bir ittifak kurmasından günler sonra yükseldi.

Öne çıkanlar

• Federal ordu ile Tigray güçleri arasındaki çatışmalar, 2022'deki barış anlaşmasının ardından yeniden yoğunlaştı.
• Yedi silahlı grup, Başbakan Abiy Ahmed hükümetine karşı yeni bir ittifak kurdu; bu ittifak içinde eski düşmanlar da yer alıyor.
• Tigray Halk Kurtuluş Cephesi (TPLF) ve Amhara Fano Ulusal Hareketi gibi önemli gruplar, daha önce birbirleriyle savaşmış olmalarına rağmen bu yeni ittifakta birleşti.
• Çatışmaların güney Tigray'da başladığı ve komşu Afar ile Amhara bölgelerine yayıldığı bildirildi.
• Afrika Birliği ve Doğu Afrika bloğu IGAD, tarafları derhal çatışmaları durdurmaya ve barış görüşmelerine dönmeye çağırdı.

Ayrıntılar

Tigray Halk Kurtuluş Cephesi (TPLF), 1970'lerde Etiyopya askeri hükümetine karşı bir hareket olarak ortaya çıktı ve daha sonra yaklaşık otuz yıl boyunca Etiyopya'yı yöneten koalisyonun baskın gücü oldu. Ancak 2018'de Abiy Ahmed'in başbakan olmasıyla TPLF'nin merkezi hükümetteki etkisi azaldı. İlişkiler 2020 Kasım'ında savaş çıkana kadar kötüleşti. Bu savaşta yüz binlerce insan hayatını kaybetti ve milyonlarca kişi yerinden edildi.

2022 Kasım'ında Güney Afrika'nın Pretoria kentinde imzalanan barış anlaşması savaşı sona erdirse de, Batı Tigray gibi bazı temel anlaşmazlıkları çözmedi. Amhara bölgesinden savaşçılar, 2020-2022 savaşı sırasında federal orduyla birlikte savaşarak Batı Tigray'ın kontrolünü ele geçirmişti. Tigraylı liderler bu bölgenin geri verilmesini ve yerinden edilen yüz binlerce kişinin evlerine dönmesini talep ediyor. Amhara'daki birçok kişi ise Tigray'ın bu bölge üzerindeki iddiasını reddediyor.

Etiyopya Halkları Hayatta Kalma Güçleri İttifakı adı altında bu ay açıklanan yeni ittifak, TPLF, Amhara Fano Ulusal Hareketi ve Oromo Kurtuluş Ordusu (OLA) gibi grupları içeriyor. Bu grupların farklı amaçları ve geçmişleri olsa da, Abiy hükümetini devirme ortak hedefini paylaşıyorlar. Oxford Economics Africa'dan kıdemli siyasi analist Jervin Naidoo, "Savaşın bitiminden bu yana, Pretoria Anlaşması yürürlükte kalsa da, her iki taraftan da sürekli ihlaller yaşandı" dedi.

Neden önemli?

Bu son çatışmalar, Etiyopya'nın dört yıldır iyileşmeye çalıştığı bir iç savaşa geri dönme riskini taşıyor. Tigray'daki havaalanlarının ele geçirilmesi gibi eylemler, 2022'deki barış anlaşmasına aykırı bulunuyor. Bölgesel bir tırmanma olasılığı da mevcut; komşu Eritre'nin çatışmalara dahil olabileceği endişeleri dile getiriliyor. Afrika Birliği ve diğer bölgesel kuruluşlar, durumu yatıştırmak ve tarafları müzakerelere geri döndürmek için acil çağrılar yapıyor.