Hazar Denizi'nden Doğu Avrupa'ya Yeni Yeşil Enerji Koridoru Kuruluyor
Azerbaycan, Türkiye, Gürcistan ve Bulgaristan, Hazar Denizi'ndeki yenilenebilir enerjiyi Doğu Avrupa'ya taşımak için stratejik bir ortaklık anlaşması imzaladı.
COP31 iklim zirvesinde Azerbaycan, Türkiye, Gürcistan ve Bulgaristan arasında "Temiz Enerjide Stratejik Ortaklık Anlaşması" imzalandı. Bu anlaşma, Hazar Denizi'nde üretilen rüzgar ve güneş enerjisini Doğu ve Orta Avrupa pazarlarına ulaştıracak yüksek kapasiteli bir iletim ağı kurmayı hedefliyor. Girişim, Azerbaycan'ı bölgesel bir elektrik merkezine dönüştürmeyi amaçlıyor.
Öne çıkanlar
- Dört Ülke Ortaklığı: Azerbaycan, Türkiye, Gürcistan ve Bulgaristan, Hazar Denizi'nden Avrupa'ya yeşil enerji taşımak için iş birliği yapıyor.
- Yenilenebilir Enerji İhracatı: Amaç, Hazar havzasında üretilen rüzgar ve güneş enerjisini doğrudan Doğu ve Orta Avrupa'ya ihraç etmek.
- Enerji Güvenliği: Proje, Doğu Avrupa'nın enerji ithalatını çeşitlendirmesine ve fosil yakıtlara olan bağımlılığını azaltmasına yardımcı olacak.
- Altyapı Geliştirme: Mevcut kara yüksek gerilim hatları genişletilecek ve fiber optik iletişim altyapısı da güçlendirilecek.
- Finansal Destek: Çok taraflı uyum, uluslararası yatırımcılar, özel sermaye şirketleri ve kalkınma bankaları için lojistik riskleri azaltarak finansman sağlamayı kolaylaştıracak.
Ayrıntılar
Anlaşma, 10 Kasım 2026 tarihinde Antalya'daki COP31 iklim görüşmeleri sırasında Azerbaycan Enerji Bakanı Perviz Şahbazov, Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Gürcistan Başbakan Yardımcısı ve Ekonomi Bakanı Mariam Kvrivishvili ile Bulgaristan Enerji Bakanı Iva Petrova tarafından imzalandı. Bu anlaşma, yıllardır süregelen kavramsal planlamaları bağlayıcı altyapı taahhütlerine dönüştürüyor.
Projenin temel amacı, Güney Kafkasya ve Doğu Avrupa'yı birbirine bağlayarak iletim rotalarını çeşitlendirmek ve bölgesel enerji güvenliğini sağlamak. Altyapı, Güney Kafkasya ve Türkiye üzerinden mevcut karasal yüksek gerilim hatlarının genişletilmesine dayanacak. Ayrıca, güvenli ve kesintisiz iletim ile modern şebeke yönetimi sağlamak için transit güzergah boyunca fiber optik iletişimin de geliştirilmesi planlanıyor.
Bulgaristan'ın anlaşmaya dahil olması, projenin Avrupa pazarları için kritik önem taşıdığını gösteriyor. Bu ortaklık, Doğu Avrupa'nın enerji ithalatını çeşitlendirme ve fosil yakıtlara olan tarihsel bağımlılığını azaltma hedeflerine doğrudan katkıda bulunacak. Azerbaycan Enerji Bakanı Şahbazov, bu anlaşmayı Bakü'nün tarihi enerji stratejisinin bir devamı olarak nitelendirdi ve bakanlığın önceki COP şebeke gündemlerini somut projelere dönüştürdüğünü belirtti.
Neden önemli?
Bu yeşil enerji koridoru, Doğu Avrupa'ya istikrarlı ve karbonsuz elektrik arzı sağlayarak bölgenin enerji bağımsızlığını güçlendirecek. Proje, şebeke modernizasyonunun finansal ve teknik yüklerini dört ülkeye yayarak uluslararası yatırımcılar için cazip bir ortam yaratıyor. Aynı zamanda, Hazar Denizi'ndeki büyük yenilenebilir enerji yatırımlarının ekonomik olarak uygulanabilir hale gelmesi için gerekli ihracat odaklı altyapıyı sunuyor.