İngiltere'de Hükümet Gelir Artırmak İçin Yeni Yollar Arıyor

İngiltere Maliye Bakanı John Healey'nin, hükümetin mali tamponunu (headroom) güçlendirmek ve borçlanmayı azaltma hedeflerini sürdürmek amacıyla yeni gelir kaynakları bulması bekleniyor. Ekonomistler, bu tamponun son altı ayda 24 milyar sterlinden 11 milyar sterline kadar düşmüş olabileceğini tahmin ediyor. Hükümet, artan yaşam maliyeti ve savunma harcamaları için de ek finansmana ihtiyaç duyuyor.

Öne çıkanlar

• İngiltere'de hükümetin mali tamponu (headroom) önemli ölçüde azaldı ve Maliye Bakanı John Healey yeni gelir kaynakları arıyor.
• İşçi Partisi'nin 2024 seçim manifestosu, gelir vergisi, KDV veya Ulusal Sigorta oranlarını artırmayacağını taahhüt ediyor.
• Olası gelir artırma yöntemleri arasında banka vergilerinin yükseltilmesi, elektronik kumar makinelerine uygulanan verginin artırılması ve çevrimiçi pazar yerlerinin KDV toplama sorumluluğu bulunuyor.
• Bu üç vergi önleminin toplamda yılda en fazla 3,5 milyar sterlin gelir sağlayabileceği tahmin ediliyor.
• Refah harcamalarında kesinti yapılması da bir seçenek olarak değerlendiriliyor, ancak bunun sosyal sonuçları olabileceği belirtiliyor.

Ayrıntılar

BBC Verify'nin analizine göre, hükümetin gelir artırmak için değerlendirdiği bazı seçenekler var. Bunlardan ilki, bankalara uygulanan kurumlar vergisi ek ücretini (surcharge) %3'ten %5,5'e çıkarmak. Vergi Politikası Ortakları (Tax Policy Associates) düşünce kuruluşu, bu değişikliğin Hazine'ye yılda 1 milyar ila 2 milyar sterlin ek gelir sağlayabileceğini öngörüyor. Bankalar ise bu durumun yatırımları caydırabileceği ve iş kayıplarına yol açabileceği konusunda uyarıyor.

Bir diğer öneri ise elektronik kumar makinelerine uygulanan vergiyi artırmak. Eski Başbakan Gordon Brown'ın çağrısıyla, bu makinelerden alınan verginin %20'den %40'a çıkarılması düşünülüyor. Sosyal Piyasa Vakfı (Social Market Foundation - SMF) düşünce kuruluşu, bu artışın yılda 275 milyon ila 460 milyon sterlin arasında gelir getirebileceğini tahmin ediyor. Ancak kumar endüstrisi, bu durumun bahis dükkanlarının kapanmasına ve sektördeki işlerin risk altına girmesine neden olabileceğini belirtiyor.

Üçüncü bir seçenek olarak, Amazon, eBay ve Temu gibi büyük çevrimiçi pazar yerlerinin, platformlarında satış yapan perakendecilerin ödemesi gereken KDV'yi toplama sorumluluğunu üstlenmesi planlanıyor. Hazine, KDV gelirlerinde yılda yaklaşık 12 milyar sterlinlik bir açık olduğunu belirtiyor. Bu önlemin, vergi kaçakçılığını azaltarak yılda yaklaşık 1 milyar sterlin ek KDV geliri sağlayabileceği tahmin ediliyor. Amazon da bu adımı desteklediğini ve bunun hükümete yılda 700 milyon sterlin KDV sağlayabileceğini belirtiyor.

Neden önemli?

Hükümetin mali tamponunun azalması ve gelir vergisi gibi ana vergileri artırmama taahhüdü, Maliye Bakanı'nı alternatif yollar aramaya itiyor. Bu yeni vergi önlemleri, kamu borçlanmasını kontrol altında tutma ve önemli kamu hizmetlerini finanse etme çabalarında kritik bir rol oynayabilir. Ancak bu önlemlerin bankacılık, kumar ve çevrimiçi perakende sektörleri üzerindeki potansiyel etkileri ve nihayetinde tüketicilere yansımaları yakından takip edilecek.