İngiltere'de Yeni Bütçe: Bankalara Vergi, Enerji Desteği ve Asgari Ücret Artışı

İngiltere Maliye Bakanı (Chancellor of the Exchequer) John Healey, İşçi Partisi hükümetinin vergi ve harcama planlarını içeren ilk bütçesini duyurdu. Başbakan Andy Burnham ile birlikte, yüksek yaşam maliyetleri karşısında hane halklarına "nefes alma alanı" sağlamayı hedefleyen bu bütçe, çeşitli önlemleri içeriyor.

Hükümetin, destekleyici adımların finansmanını sağlamak için bazı vergi artışlarına gidebileceği belirtiliyor. Bu bütçe, özellikle enerji faturaları, konut edinimi ve asgari ücret konularında önemli değişiklikler getiriyor.

Öne çıkanlar

• Hane halkı doğalgaz faturalarındaki sabit ücretler (standing charges) yaklaşık 23 milyon ev için kaldırılacak, bu da ortalama 45 sterlin tasarruf sağlayabilir.
• İlk kez ev alacaklara yönelik "Your First Home" (İlk Eviniz) adlı yeni bir konut edinme programı başlatılacak. Bu program, %2.5 peşinatla ev almayı ve mülk değerinin %20'si kadar kredi desteği sağlamayı hedefliyor.
• Asgari ücrette artış yapılacak ancak 18-20 yaş arası genç çalışanlar için artış oranı önceki yıllara göre daha düşük kalacak.
• Bankaların karları üzerindeki ek verginin artırılması ve bilanço büyüklükleri üzerinden ödedikleri verginin yükseltilmesi bekleniyor.
• Online perakende devleri (Amazon, eBay gibi) platformlarındaki satıcıların vergi tahsilatından sorumlu tutulacak ve bu gelir, küçük işletmelerin vergi eşiğini yükselterek cadde mağazalarına destek için kullanılacak.

Ayrıntılar

Ocak ayında hane halkı enerji faturalarında dört yılın en büyük artışı beklenirken, tipik yıllık faturanın 276 sterlin artacağı tahmin ediliyor. Bu duruma karşı, hükümet doğalgaz faturalarındaki günlük sabit ücretleri kaldırma kararı aldı. Bu ücretler, kullanılan gaz miktarına bakılmaksızın ödenen ve yılda ortalama 108 sterlin tutan sabit bedellerdi. Ancak bu durum, gaz birim maliyetlerinin artmasıyla dengelenecek. Hazine, bu değişikliğin hanelerin beşte üçüne yıllık ortalama 45 sterlin tasarruf sağlayacağını öngörüyor.

"Your First Home" programı, İngiltere'de ilk kez ev alacaklara yardımcı olmayı amaçlıyor. Bu programla, kişiler yeni yapım bir evi %2.5 peşinatla satın alabilecek ve mülk değerinin %20'si kadar bir kredi alabilecekler. Programa uygun alıcılar için gelir eşiği Londra dışında 110.000 sterlin, Londra'da ise 140.000 sterlin olarak belirlendi.

Asgari ücret artışı bütçede yer alacak olsa da, 18-20 yaş arası çalışanlar için artışın önceki iki yıla göre daha az olacağı belirtiliyor. İşçi Partisi daha önce "ayrımcı yaş bantlarını" kaldırarak tüm yetişkinlerin aynı asgari ücrete hak kazanmasını hedeflemişti. Ayrıca, devlet emekli maaşı alan emeklilerin, yeni bir kişisel vergi muafiyeti ile gelir vergisinden korunması planlanıyor.

Neden önemli?

Bu bütçe, İngiltere'de yüksek yaşam maliyetleri ve enflasyonla mücadele eden hane halkları ve işletmeler için önemli destekler sunmayı hedefliyor. Enerji faturalarındaki düzenlemeler ve konut edinme programı, özellikle dar ve orta gelirli kesimler üzerinde doğrudan bir etki yaratacak. Bankalara ve online perakende devlerine yönelik vergi artışları ise, bu desteklerin finansmanı için kaynak yaratma ve vergi adaletini sağlama çabası olarak değerlendiriliyor. Ekonomik büyümenin yavaşlaması beklentileri ve enflasyonun hedefin üzerinde seyretmesi, bütçenin ülke ekonomisi üzerindeki etkilerini daha da kritik hale getiriyor.