Japonya, Rusya ve Çin'in Ortak Baskısıyla Diplomatik Zorluk Yaşıyor

Ukrayna Savaşı'nın sürmesiyle birlikte, Rusya ve komşusu Japonya arasındaki ilişkiler son yılların en kötü seviyesine geriledi. Tokyo, Washington'dan daha fazla destek almak istese de, bazı Japonlar bu desteği alamayacaklarından endişe ediyor. Japonya, Rusya ve Çin'in ortak baskısıyla büyük bir diplomatik sınavdan geçiyor.

Öne çıkanlar

• 13 Ekim'de Rusya Federal Güvenlik Servisi (FSB), Japon gazeteci Yuki Imai'yi Sakhalin Adası'nda casusluk suçlamasıyla tutukladı; Japonya bu iddiaları reddediyor.
• Japonya'nın Rusya'ya uyguladığı Ukrayna savaşı yaptırımları, ikili ilişkilerin kötüleşmesinde temel faktör olarak görülüyor.
• Çin, Tayvan konusunda Japonya'ya baskı yapıyor ve Rusya da Ukrayna'daki savaşı nedeniyle Çin'in desteğine güvenerek bu baskıya katılıyor.
• Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Ağustos ayında Rusya'nın Güney Kuril Adaları (Japonya'nın Kuzey Toprakları dediği) olarak adlandırdığı tartışmalı adalardan birini ziyaret etti.
• Japonya, Rusya, Çin ve Kuzey Kore gibi nükleer güçlerle karşı karşıya kalırken, tek müttefiki olan ABD'ye bağımlı durumda.

Ayrıntılar

Rusya Federal Güvenlik Servisi (FSB), 13 Ekim'de Japon gazeteci Yuki Imai'yi Sakhalin Adası'nda casusluk suçlamasıyla tutukladı. Japon hükümeti bu iddiaları reddetti. Tokyo'daki Ulusal Savunma Çalışmaları Enstitüsü'nden Rusya uzmanı Shinji Hyodo, Rusya'nın bu durumu Japonya üzerinde siyasi bir pazarlık kozu olarak kullandığını düşünüyor. Hyodo, mevcut gerilimin temelinde Japonya'nın Ukrayna işgali nedeniyle Rusya'ya uyguladığı yaptırımların yattığını belirtiyor.

Hyodo, Japonya'nın İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana en büyük diplomatik zorluğuyla karşı karşıya olduğunu ifade ediyor. Bu durum sadece Japonya-Rusya ikili meselesi olmaktan çıktı. Geçen yıl Başbakan Sanae Takaichi'nin Tayvan'a yönelik bir Çin ablukasının Japon askeri müdahalesini haklı çıkarabileceğini söylemesinin ardından Çin, Japonya'ya baskı yapmaya başladı. Rusya da Ukrayna'daki savaşında Çin'in desteğine güvenerek Çin ile birlikte Japonya'ya baskı uyguluyor.

Bir diğer faktör ise Rusya ve Japonya arasındaki uzun süreli toprak anlaşmazlığı. Sovyetler Birliği, İkinci Dünya Savaşı sonunda dört tartışmalı adayı ele geçirmişti. ABD'nin uyarısı nedeniyle kalıcı bir barış anlaşması hiçbir zaman imzalanmadı. Temple Üniversitesi'nden James Brown'a göre, dönemin ABD Dışişleri Bakanı John Foster Dulles'ın 1956'daki önerisi, Japonya'nın Sovyetler Birliği ile toprak anlaşmazlığını çözmesi halinde ABD'nin Okinawa'yı sonsuza kadar elinde tutmaya devam edebileceği yönündeydi. Bu durum, Sovyetler Birliği'nin adaları elinde tutmasına ve ABD'nin Okinawa'yı Japonya'ya iade etmesine yol açtı; Okinawa, Asya'da önemli bir ABD askeri merkezi olmaya devam ediyor.

Neden önemli?

Japonya, üç nükleer güç olan Rusya, Çin ve Kuzey Kore ile karşı karşıya kalırken, diplomatik olarak zor bir dönemden geçiyor. Tek müttefiki olan ABD'ye bağımlı olması, Japonya'nın hareket alanını kısıtlıyor. ABD'nin Rusya ile olan çatışmada Japonya'ya yeterince ilgi göstermemesi ve yaklaşan Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) zirvesinde ABD, Çin ve Rusya liderlerinin olası üçlü zirvesi, Japonya'nın diplomatik konumunu daha da karmaşık hale getirebilir. Japonya'nın bu durum karşısında ABD'den güçlü bir destek alıp alamayacağı bölgesel dengeler açısından kritik önem taşıyor.